مهدي آذر يزدي :
نوشتن كتاب بركت دارد
عبدالرحيم جعفري :
"قصه هاي خوب براي بچههاي خوب" بهترين اثر
آذر يزدي است
تهيه و تنظيم گزارش : مريم آموسا
من كه آذر يزدي هستم ، به هيچ وجه مجبور نيستم مانند ديگران فكر كنم ؛ همچنان كه نميتوانم كسي را مجبور كنم كه مانند من فكر كند . من در كار قصهها ، تجربهاي ، استنباطي ، منظوري و هدفي دارم كه اگر شما قبول داريد ، به آن توجه ميكنيد . وگرنه مرحمت شما زياد!
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ و هنر ايلنا , عصر ديروز، مراسم تجليل و نكوداشت "مهدي آذريزدي" در انجمن آثار و مفاخر فرهنگي برگزار شد، در ابتداي اين مراسم، "مهدي محقق"، رئيس هيات مديره انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، مقام علمي "مهدي آذر يزدي" را مورد تجليل قرار داد .
سپس "توران ميرهادي"، سرپرست فرهنگنامه كودكان و نوجوانان گفت: سير و سياحت از دوران كودكي به "مهدي آذر يزدي" اين امكان را مي دهد كه درون خود را سرشار از معنويت كند ، خدمات ارزشمندي به جامعه انساني بكند و جريان جديد و ارزشمندي در ادبيات كودك و نوجوان اين سرزمين به وجود بياورد .
وي با اشاره به بازنويسي هاي "مهدي آذريزدي" از متون كهن اظهارداشت: او بيش از نيم قرن پيش بازنويسي متون كهن را آغاز كرد و اين كار را تاكنون همچنان ادامه داده است .
اين پژوهشگر ادامه داد: در فاصله سالهاي 1319 تا 1323 كه دانشآموز دبيرستان نوربخش بودم، دبير ادبيات سالخورده ما هر سال باب پنجم "كليله و دمنه" را با آن نثر سنگين به ما درس مي داد و ما كه اين باب را به سختي مي خوانديم بهره چنداني از آن نمي برديم.تا اينكه در كلاس ششم كه "زهرا خانلري"، دبير ادبيات ما شد، پس از آن كه گوشهاي از تاريخ ادبيات ايران را به ما درس داد هم كلاسيهاي ارمني ما به ما با تعجب گفتند كه فكر مي كرديم تنها اثر ادبيات فارسي، "كليله و دمنه" است .
ميرهادي با اشاره به دوران تدريس خود گفت: من نيز سر كلاس ايام و خاطراتي از زماني كه باب پنجم "كليله و دمنه" را ميخوانديم را با دانشآموزان مدرسه فرهاد در ميان گذاشتم. خواندن 8 جلد از كتاب "قصههاي خوب براي بچه هاي خوب" را با آنها آغاز كرديم .
وي با اشاره به مجموعه "قصه هاي خوب براي بچههاي خوب" كه حركت جديدي در ادبيات كودك و نوجوان ما به وجود آورد، اظهارداشت: اين مجموعه در برگيرنده داستان هايي از "گلستان سعدي" , "سندباد نامه" , آثار "عطار" , قصه هاي قرآن مجيد , روايت هاي زندگي 14 معصوم و "كليله و دمنه" است كه نسلها از اين آثار ارزشمند بهره برده اند و اميدوارم همچنان بدون كم و كاستي تجديد چاپ شود و اين گنجينه عظيم همچنان در اختيار كودكان و نوجوانان اين سرزمين قرار بگيرد .
اين پژوهشگر با اشاره به آشنايي خود با آثار "مهدي آذريزدي" كه به فاصله سال هاي 1340 باز مي گردد، گفت : آشنايي ام با آثار "آذر يزدي" با كتابهاي "قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب" و "قصه بچه آدم" بود كه از آن بسيار لذت بردم .پس از آن هرگاه كه كودكي يا نوجواني را ديدم , خواندن اين كتاب را به او پيشنهاد كردم .
ميرهادي ادامه داد: سال ها پيش در شوراي كتاب كودك، همايشي درباره ساده نويسي و بازنويسي و بازآفريني ادبيات كهن برگزار كرديم كه "مهدي آذر يزدي" نيز مقاله با ارزشي را براي اين همايش فرستاد و همه اين كارها زمينه اي را فراهم كرد كه درباره اين حوزه فعاليت عظيمي را پي بگيريم.
وي با اشاره به فرهنگنامه كودكان و نوجوان گفت: 27 سال است كه جمعي از عاشقان بزرگ اين سرزمين به كار گردآوري و تدوين ادبيات، فرهنگ ، تاريخ و جغرافيا اين مرز و بوم مشغول هستند تا آن را به گونه اي درست در اختيار كودكان و نوجوان بگذارند .
ميرهادي خطاب به "مهدي آذريزدي" اظهارداشت: دوستان و دوستداران شما يكي دو نفر نيستند، پاك و سرزنده باشيد و سال هاي سال براي بچه هاي اين سرزمين بنويسيد .
در ادامه اين نشست،"محمد علي اسلامي ندوشن" گفت: طولاني ترين دوران آشنايي و دوستي را با "مهدي آذريزدي" داشته ام، زماني كه در يزد دانش آموز دبيرستان بودم؛ "مهدي آذريزدي" نخستين كتاب فروشي را در شهر يزد تاسيس كرد. كتاب فروشي او گام تازه اي براي جوانان كنجكاو اين شهر بود. "آذريزدي" هر روز ما را به خواندن كتاب ترغيب مي كرد و ما هفتهاي چند بار و چند ساعت در كتابفروشي او جمع مي شديم و درباره كتاب صحبت ميكرديم .
وي ادامه داد : زماني كه كتابهاي "مهدي آذريزدي" براي كودكان و نوجوانان منتشر شد، ديگر كودك نبودم و كتابهايي كه وي براي كودكان نوشته بود را نخواندم , اما شعرهاي پراكنده وي را خوانده ام .
ندوشن با بيان اين مطلب كه تا به حال كسي را نديده ام كه به اندازه "مهدي آذر يزدي" عاشق كتاب باشد، گفت: كتاب، شاخه نبات "آذريزدي" است. وي به خاطر كتاب از تمام وجودش و زندگياش گذشت و در طول سال ها خانه به دوشي از تهران به كرج و يزد , كتابخانه اش را با خود به اين طرف و آن طرف مي برد .
در ادامه اين نشست،"مصطفي رحماندوست"، شاعر اظهارداشت : خدا را بسيار سپاسگذارم كه روزگار ارج نهادن به هنر و هنرمندان فرا رسيده است. "برنارد شاو" مي گويد؛ كسي كه نمي تواند كاري را انجام بدهد يا معلم آن رشته مي شود و يا به نقد آن مي پردازد. اما "مهدي آذريزدي" توانست راه جديدي در ادبيات كودكان و نوجوانان اين سرزمين باز كند .
وي با مقايسه "هانس كريستين آندرسن" با "مهدي آذريزدي" گفت: "هانس" مي گويد؛ من قصد نوشتن قصه براي كودكان را نداشتم، اما "آذريزدي" به قصد نوشتن قصه براي كودكان , دست به قلم مي برد و خود مي گويد كه من مي خواستم لذت خواندن متون كهن را به بچه هاي امروز بدهم . او برخلاف "هانس"، آگاهانه در اين راه حركت كرد و نسلهاي متعددي را تحت تاثير خود قرار داد .
رحماندوست با بيان اين مطلب كه بازنويسي متون كهن آغاز راه ادبيات مدرن است و ادامه داد : "آذريزدي" با بازنويسي صميمانه ادبيات كهن , كودكان اين سرزمين را به ريشههاي قومي و ديني اين سرزمين پيوند زد. او از كتاب "كليله و دمنه", كتابي شيرين خلق كرد كه ديگر به خاطر ترس از غلط املايي آن را نمي خوانديم .
وي خاطرنشان كرد: "مهدي آذريزدي" راه تازه اي در ادبيات ما باز كرد و همه مديون وي هستيم. راهي كه "آذريزدي" آغاز كرد، شجاعت مي خواست.
رحماندوست خطاب به "مهدي آذريزدي" گفت: اميدوارم هميشه پاينده باشيد و ما را هم دعا كنيد كه به دنبال شما لنگ لنگان حركت مي كنيم و روزي اين ارزش را داشته باشيم به عنوان كساني كه راه شما را دنبال كرده اند از ما ياد كنند .
در ادامه ،"هوشنگ مرادي كرماني" خالق "قصه هاي مجيد" اظهارداشت: خوشحالم كه اين فرصت فراهم شد كه "مهدي آذري يزدي" را از نزديك ببينم. به قول "باستاني پاريزي"، من و "آذريزدي" هم ريگ هستيم .
وي افزود : هميشه در مراسم بزرگداشت ها , خانواده ها و فرزندان آن فرد جمع مي شدند, اما امشب به ظاهر اين اتفاق نيفتاده است. شما ما را فرزندان , خواهران و برادران خود بدانيد. وي در ادامه, متني را براي حاضران خواند .
در ادامه اين نشست،"محمد هادي محمدي"، نويسنده و پژوهشگر كودكان گفت : منش و شخصيت "مهدي آذريزدي" را در مقالهاي تحليل كرده ام. او به گونه اي نوشت كه هيچ پارهاي از بخشهاي نهان سرشت و روح او آشكار نشود، زيرا زندگي ساده و بي پيرايه او چنين حكم مي كرد كه او را اينگونه ببينيم .
وي خاطرنشان كرد: "مهدي آذريزدي" در بازنويسي و بازآفريني آثار كهن، پيشگام بود و همواره با آرامش به كار خود ادامه داده است. اكنون كه در دهه هشتم زندگي خود به سر مي برد از ما چيزي نمي خواهد. گاهي گفته مي شود كه بايد براي او پرستار گرفت تا مراقبش باشد، اما چنين نمي كنيم. زيرا در چنين مواردي براي كسي مايه اي نمي گذاريم، نه دولت و نه مردم، زيرا او پيرمردي اندك خواه و ساده زيست است .
محمدي ادامه داد : در آينه ذهن ما ،"مهدي آذريزدي" چيز ديگري است. او براي ما تاريخنگاران ادبيات كودك , پديده اي است كه بايد كشف شود .
در ادامه ،"عبدالرحيم جعفري"، مدير و صاحب امتياز اسبق انتشارات اميركبير گفت: برايم بسيار ارزشمند است كه در مراسم تجليل از يكي از مفاخر فرهنگ و هنر اين سرزمين سخن بگويم و خاطراتي از ايشان را مرور كنم .اغلب جواناني كه در اين مراسم حضور دارند با "مهدي آذريزدي" ، دوستي ديرينه اي دارند .
وي با اشاره به آشنايي خود با "مهدي آذريزدي" اظهارداشت: آشنايي ام با "آذريزدي" به سال 1325 باز مي گردد، آن زمان وي دركتاب فروش علمي مشغول به كار بود و از همان زمان نيز خوش قلم و خوش صحبت بود و نامههاي رسمي انتشارات علمي و مقدمههاي كتابها را مينوشت و تصحيح كتابهاي انتشارات علمي و 12 شماره مجله علمي را سامان داد .
جعفري افزود : "آذريزدي" هميشه لباده طوسي مي پوشيد و سيگار يك لحظه از دستش نمي افتاد و زندگي درويشي داشت. در سال هاي 1349 كه مدتي به يزد رفته بود, دوباره به تهران بازگشت. به او پيشنهاد كردم در آپارتماني كه در تهران داشتم , اقامت كند و كتابهايش را بنويسيد و لزومي ندارد كه كتابهايش را براي انتشار به انتشارات اميركبير بسپارد .
وي اظهارداشت : زماني كه انتشارات اميركبير را راه اندازي كرديم از "مهدي آذريزدي" دعوت كرديم كه ما را در اين كار ياري كند, "قصه هاي خوب براي بچههاي خوب" از جمله بهترين آثار وي است و حاصل آن دوران است .
در ادامه اين نشست، ميرزا محمد كاظمين، موسس بنياد فرهنگي پژوهشي ريحانه الرسول گفت: خدا زبان داستان را براي روح انسان آفريده است و در قرآن بسياري از موضوعات را در قالب قصه بيان كرده است .
وي افزود : قصه و كتاب از محورهاي فرهنگ ساز هستند و "مهدي آذريزدي" با خلق آثارش انقلاب فرهنگي در كشور ما به وجود آورد. او روش جديدي در بازخواني متون كهن براي كودكان و نوجوانان به وجود آورد و با زبان ساده و صميمي آثارش را به ما تقديم كرد .
كاظمين اظهارداشت: "مهدي آذريزدي" پدرش حاج علي اكبر شعر مي گفت، اما مجموعه شعري از ايشان منتشر نشده است. "آذريزدي" در هشتم مرداد سال 1301 متولد شده است و تحصيلات مقدماتي عربي و فارسي نزد پدرش فرا گرفت و خيلي زود به كار بنايي، كار در كارگاه جوراب و كتاب فروشي روي آورد و در سال 1379 نيز به عنوان خادم برجسته قرآن در سطح كشور معرفي شد .
وي ادامه داد: چند سال پيش استاندار يزد و چند تن ديگر خانهاي به سبك قديمي و با امكانات مورد نياز در اختيار "مهدي آذريزدي" قرار دادند تا در آرامش به سر ببرد، او اين خانه را قبول نكرد و به دوست ديگري هديه داد .
موسس بنياد فرهنگي پژوهشي ريحانه الرسول گفت: همه معتقدند "مهدي آذر يزدي" بسيار ساده مي نويسد، اما سه متن از ايشان دارم كه در آن تمام تاريخ و اتفاقات معاصر را تحليل كرده است و اين نشان مي دهد كه ايشان با زبان ساده ميخواهند مطالب را براي مخاطبانشان بازگو كنند.
در ادامه ،"حسين مسرت"، كتاب شناس اظهارداشت: آثار "مهدي آذريزدي" نزديك به 30 جلد است كه گاه برخي از آثارش را با نام مستعار منتشر كرده است . نثر ايشان بسيار ساده ، روان و پيراسته است. اميدواريم كه آثار ديگر ايشان منتشر شود و فرصت كند كه جلد 9 و 10 "قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب" را نيز را به پايان برساند .
در ادامه اين نشست ،"مهدي آذريزدي" گفت: چيزي ندارم كه مورد تشويق قرار بگيرم تنها كاري كه در عمرم كرده ام نوشتن "قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب" بود كه در سن 35 سالگي اين كار را آغاز كردم.
وي خاطرنشان كرد: در دورهاي كه نوشتن كتاب براي كودكان را آغاز كردم هيچ كتابي براي بچه ها نبود، به همين خاطر "قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب" خيلي زود از طرف جامعه پذيرفته شد. براي نوشتن اين كتاب ها، نه مالي و نه بدني داشتم , اما اين كار را دنبال كردم .
آذريزدي با بيان اين مطلب كه بچه ها را نمي شناختم و خودم نيز هرگز مدرسه نرفته بودم، گفت : معيارم براي نوشتن براي بچه ها، دوران كودكي خودم بود و نمي دانستم چگونه براي بچه ها بايد نوشت، اما خدا مرا در اين راه ياري كرد .
اين خادم برجسته قرآن با بيان اين مطلب كه زماني كه نوشتن كتاب "قصه هاي خوب براي بچه هاي خوب" را آغاز كردم، پدرم و مادرم مرا مسخره مي كردند و مي گفتند كه نوشتن چنين كتابهايي كار دنيايي است، اظهارداشت: اما نمي دانم به خاطر عقده كمبود محبت , حسرت و يا هر چيز ديگري كه بود نوشتن براي بچه ها را رها نكردم .
وي افزود : در دوراني كه ما بچه بوديم تنها كتابهايي كه دم دست ما بود، كتابهاي مذهبي بود كه تمام اين كتابها را به خاطر اينكه كتاب ديگري در دست نداشتيم از بر بودم, پاي منبرها در مساجد نيز هر چه ميگفتند در كتاب ها خوانده بودم و هيچ چيزي در آن دوران برايم تازگي نداشت .
آذريزدي درباره چگونگي نوشتن كتاب "قصه هاي خوب براي بچههاي خوب" گفت: زماني كه در چاپخانه علمي مشغول غلطگيري بودم، يكبار نسخهاي از كتاب "كليله و دمنه" به دستم رسيد، چند ورقي خواندم، ديدم همان چيزي است كه ميخواستم. از آن زمان تصميم گرفتم كه قصه هاي "كليله و دمنه" را به زبان ساده براي بچه ها بنويسم . چون نوشتن كتاب بركت دارد، در اين راه توانستم موفق شوم. من هر چه كه دارم از "قصه هاي خوب براي بچههاي خوب" است.
وي با انتقاد از برخي از كتاب هايي كه براي بچه ها نوشته مي شود، اظهارداشت: كتاب خوب مثل انسان خوب در اين دوره كم است، از اين رو بايد كتاب خوب و انسان خوب را ارج بنهيم .
در ادامه، "عبدالغفور آرزو"، سفير كشور افغانستان گفت: تجليل از "مهدي آذريزدي"، تجليل از قلم و فرهنگ است. "مهدي آذريزدي" در شكل گيري فرهنگ و هويت فرهنگي نقش بسزايي داشته است و همين جا ارادات مردم سرزمينم را نثار ايشان كردم .
در ادامه، پيام "علي اكبر اشعري"، مشاور رئيس جمهور به اين مراسم توسط "علي درويشاني" قرائت شد. در اين متن آمده است:
شايد در آن روزگاري كه متون ديني و يادگارهاي كهن ادب فارسي را به زبان ساده و صميمي باز مي نوشتند انتظار نداشتند كه سايه هاي دست شما بر تارك ادبيات كودكان اين كهن بوم و بر بنشيند و مايه پيوند چند نسل پياپي با ريشه هاي هويت اسلامي و ايراني شود.
اگر چنين شده است, به گفته خودمان دليلي جز نيت پاك و خداپسندانه شما ندارد كه داستان مي خواست بچه ها را هم به سفره پر بركت و لذت بخش ريشه داشته ها و ايران و ايراني فرا بخواند .
سازمان اسناد و كتابخانه ملي ايران آن نيت درست و اين چند دهه تلاش جناب عالي را كه براي پربار كردن زندگي معنوي كودكان و نوجوانان كشورمان به جان خريده ايد پاس مي دارد و اميدوار است كه سال هاي سال همچنان ساده و صميمي بنويسيد و كودكان و نوجوانان را مثل پدرانشان بهره مند از آثار گرانسنگ خويش سازيد .
در ادامه، پيام "محمدرضا تابش", نماينده مردم اردكان در مجلس شوراي اسلامي توسط "علي درويشاني" خوانده شد كه در اين متن آمده است:
در دنياي ادبيات عشق جايگاه والايي دارد و بشر زيباتر خداوند را درك مي كند و از اين رو انسان بي اختيار به هر قدرتي تن در نميدهد. در جهان بهره مند از ادبيات تحولي در اذهان رخ مي دهد كه انسان ها هم مناسباتي متعالي و معرفت جويانه با خالق هستي برقرار مي كنند و هم يكديگر را بهتر باز ميشناسند و با راحتي خيال از تفرقه , جهالت , حماقت , انحصار طلبي و ستمگري دوري مي كند.
بي دليل نيست كه امروزه پرسش قديمي فايده ادبيات چيست، غير منطقي جلوه ميكند و ديگر كسي در پي يافتن پاسخ آن نيست. زيرا همگان تفاوت ميان غروب زيبا و دل انگيز ساحل لاجوردين دريا را با گردبادهاي ويرانگر بيابانهاي داغ در هنگامه فرو خفتن خورشيد دريافته اند .
استاد "مهدي آذريزدي" نكونامي است كه شهد شيرين ادبيات را به كام فرزندان خوب ايران ريخته است. نام بلند او با "قصههاي خوب براي بچه هاي خوب" در هميشه تاريخ ادبيات ايران ثبت شده است و اين والاترين و بالاترين افتخار براي يك انسان است .
اينك به پاس قدرداني از بيش از نيم قرن خلاقيت و نوآوري "مهدي آذريزدي" فرزند خلف دارالعباده يزد در عرصه ادبيات كودكان و نوجوانان لوحي تقديم ايشان مي شود. بزرگ مردي كه از ميان مردم برآمده، با آنان زيسته و همچنان با تحمل شدايد و سختي ها فرداي بهتر و شيرين كودكان و نوجوانان اين مرز و بوم مي انديشد، خداوند در همه حال نگهدار او باشد .
در اين مراسم، "خليل عمراني", مشاور وزير آموزش و پرورش شعري از "ثريا قزل اياغ" و "نسيم موحدي پور" خواند .
در پايان مراسم, از مقام فرهنگي "مهدي آذريزدي" تقدير شد و لوح تقدير و 12 سكه نيم بهار آزادي از سوي انجمن آثار و مفاخر فرهنگي, لوح تقدير بنياد فرهنگي پژوهشي ريحانه الرسول , لوح تقدير "محمدرضا تابش", نماينده مردم اردكان , لوح تقدير "محمود فرشيدي", وزير آموزش و پرورش , لوح تقدير "علي اكبر اشعري", مشاور رئيس جمهور و رئيس مركز اسناد و كتابخانه ملي توسط "حسن حبيبي" , "علي اكبر اشعري" , "محمدرضا تابش", "عبدالغفور آرزو" و "مهدي محقق" تقديم شد.
پايان پيام
نظرات ()
